Naksos

Naksos było jednym z przystanków w naszej greckiej przygodzie związanej z Mykonos. Odwiedziliśmy je następnego dnia po powrocie z Delos – wyspy słońca.

¹ Jennifer Saint „Ariadna", Wyd. Muza S.A., 2023 r.

Statki pływające pomiędzy wyspami nie cumują – jak te w kierunku Delos – w starym porcie, a w specjalnie stworzonym do tego celu nowym porcie, który ze starym połączony jest za pomocą wodnych taksówek.

Po wycieczce na Delos wróciliśmy spaleni słońcem, zmęczeni i głodni. Naturalnym przystankiem w drodze do domu był market o wdzięcznej nazwie eFlora. Po zakupach i obowiązkowej kawie połączonej z moją ukochaną baklavą wróciliśmy do naszego domku przy Lia Beach.

Usiadłszy do kolacji zaczęliśmy się zastanawiać nad tym, co by tu zwiedzić następnego dnia. Do wyjazdu było jeszcze sporo czasu, więc padło na Naksos i Paros – dwie bliźniacze wyspy.

W tamtej chwili byłam po interesującej lekturze związanej z legendą o Ariadnie i Tezeuszu – naturalną koleją rzeczy było odwiedzenie wyspy, na której rozegrały się wydarzenia z owej książki, czyli właśnie Naksos.

O wyspie

Naksos jest największą wyspą archipelagu Cyklad i właściwie najbardziej różnorodną w całej Grecji. Jest też przy tym mniej „instagramową" wersją słynnej Santorini i bardziej autentyczną i spokojną niż ta wyżej wspomniana. Dla kogoś, kto kocha śródziemnomorski klimat Grecji, wyspa będzie najbardziej odpowiednią, ponieważ jest właściwie jego kwintesencją. Oznacza to łagodne zimy i gorące, suche lata z temperaturami na poziomie +33°C.

Lokalizacja wyspy oznacza również obecność charakterystycznego rodzaju wiatru, który przyjemnie chłodzi w upały, tj. „Meltemi". Będąc na Naksos zobaczysz wyspę o różnym charakterze. Spotkasz tu ludzi pracujących na polach uprawnych, kozy biegające po zboczach, lokalne wioski i w końcu hotele przyjmujące cały rok turystów.

Co warto zobaczyć

Z największych zabytków, które są absolutnym „must have" podczas zwiedzania wyspy, to przede wszystkim Portara – będąca w rzeczywistości ogromną marmurową bramą niedokończonej świątyni Apollina, a przy tym symbol wyspy i jedno z najpiękniejszych miejsc na wyspie.

Kolejnym zabytkiem, który warto odwiedzić, jest zbudowana w VI w. p.n.e. i przy tym świetnie zachowana Świątynia Demeter.

Statki przypływają do portu w stolicy wyspy – Chorze. Miasteczko jest urocze samo w sobie, bo zbudowane jest w typowo cykladzkim stylu z charakterystycznymi wąskimi uliczkami, mnóstwem klimatycznych restauracji, z których dochodzą krzyki restauracyjnych „naganiaczy", oraz weneckim zamkiem na jednym ze wzgórz. Chora – podobnie jak Santorini – słynie z białych domków z błękitnymi dachami. Warto wiedzieć, że jest to typowe dla regionu Cyklad i rzadko spotykane w innych rejonach Grecji.

Naksos słynie z pięciu przysmaków: sera Gravier, ziemniaków (jednych z najlepszych w całej Grecji), oliwy i wina oraz likieru „Kitron", który jest unikatem produkowanym wyłącznie tutaj.

Jak dotrzeć – bilety na statek

Mimo że wyspa znajduje się w dość niedalekiej odległości od Mykonos, ceny biletów na statek są wysokie. Bilety można nabyć w kasach zlokalizowanych w Nowym Porcie.

Pierwsze wrażenia i Portara

Pierwsze co nas uderzyło po przypłynięciu na wyspę to o wiele niższe ceny w restauracjach niż na Mykonos. Po zejściu na ląd swoje kroki skierowaliśmy w stronę wspomnianej Portary, po drodze wypijając grecką kawę w porcie i starając się o łaskę u bogini Afrodyty, której posąg stoi po drodze do Portary.

Chcąc zobaczyć ten zabytek – ubierzcie wygodne buty, ponieważ brama stoi na sporym wzniesieniu i trzeba się lekko powspinać po kamieniach.

A skąd wzięła się mitologiczna historia wyspy?

Historia ma swój początek wcale nie na Naksos a na Krecie, gdzie w pałacu króla Minosa żył przerażający Minotaur, który uwieziony był w labiryncie Dedala, i który co roku otrzymywał w daninie od Ateńczyków młodych ludzi na pożarcie.

Nikt nie zdaje sobie sprawy z tego, że tak naprawdę Minotaur był księciem kreteńskim, urodzonym, przez żonę króla Minosa- Pazyfae oraz bratem Ariadny i Fajdry.

No dobra to skąd w takim razie pół byk, pół człowiek?

Historia jest tu dość jasna bowiem Król Minos obiecał złożyć w ofierze Posejdonowi - pięknego białego byka, którego od niego otrzymał w prezencie. Jednak, kiedy zobaczył zwierzę, nie chciał go poświęcić- było tak piękne. Posejdon bardzo rozgniewał się, tym występkiem i ukarał Minosa w okrutny sposób. Sprawił, że jego żona- Pazyfae zakochała się w tym byku. Ten ją posiadł a z tego związku narodził się pół byk, pół człowiek - Minotaur.

Obrazuje to karę za pychę i nieposłuszeństwo wobec bogów jakiego dopuścił się Minos.

Co wspólnego miało z tymi wydarzeniami Naksos?

Po pokonaniu Minotaura, Tezeusz wracał do rodzinnych Aten. Nagrodą za uratowanie świata od Minotaura był ożenek z Ariadną, która pomogła mu w labiryncie, dając nić, aby ten nie zgubił się i mógł wrócić do niej po pokonaniu potwora. Ariadna skrycie kochała Tezeusza, ale niestety była to miłość platoniczna, bo on tylko wmawiał jej, że ją kocha. W rzeczywistości wykorzystał ją, aby odnieść spektakularne zwycięstwo, okryć się chwałą i móc nazywać bohaterem.

Ariadna nie przeczuwając zagrożenia wsiadła razem z nim i swoją siostrą na statek do Aten. Po opuszczeniu Krety, Tezeusz upojony swoją glorią zaczął odsuwać się od Ariadny, co raz częściej okazując swoje zainteresowanie młodszej siostrze- Fajdrze. Nie wiedząc jak wybrnąć z sytuacji, w której się znajdował wymyślił podstęp. W drodze do Aten zatrzymał statek (rzekomo na odpoczynek) na dzikiej wyspie Naksos. Omotał biedną Ariadnę obiecując jej wszystkie skarby świata, gdy dziewczyna zasnęła zapakował wszystkich na statek i po cichu odpłynął z wyspy, zostawiają biedną Ariadnę na brzegu.

Gdy dziewczyna ocknęła się i zorientowała, że została porzucona, Tezeusz był już daleko.

Naksos w jej oczach było dzikie i pełne niebezpieczeństw. Była przerażona, tym co ją spotkało.

Jednak jej strach nie trwał długo, bowiem kolejnej nocy odnalazł ją na wyspie bóg wina i dobrej zabawy- Dionizos. Zakochał się w dziewczynie, uczynił swoją żoną i nieśmiertelną.

Symbolem tamtych wydarzeń, jest właśnie słynna Portara, gdzie według mitu miał odnaleźć Ariadnę Dionizos. Wyspa jest poświęcona właśnie Dionizosowi i Ariadnie.

Symbolika mitu czyni Naksos nie tylko miejscem boskiego kultu. Łączy je z działaniem przeznaczenia, przejściem od bólu do nowego losu i ustanawia punktem zwrotnym w życiu, w którym po latach cierpień (Ariadna była pomijaną księżniczką) następuje szczęście.

To na Naksos właśnie zakończyło się życie Ariadny z Tezeuszem a zaczęło nowe- z Dionizosem.

A jak skończyła Fajdra i Tezeusz?

Ich historia jest tragiczna. Fajdra została żoną Tezeusza i królową Aten, która trwała w nieszczęśliwym i zakazanym uczuciu do swojego pasierba - Hipolita. Ostatecznie z rozpaczy odebrała sobie życie. A Tezeusz? Po śmierci ojca - Egeusza został królem Aten, zjednoczył Attykę, uporządkował państwo i stał się symbolem Aten, który skończył tragicznie. Został zdradzony przez najwierniejszych ludzi i zabity.

Ciekawostką może być fakt, że morze Egejskie wzięło swoją nazwę od imienia ojca Tezeusza - Egeasza, który rzucił się ze skał do morza po tym, jak zobaczył na horyzoncie czarne żagle zamiast białych (sądził, że jego ukochany syn nie żyje).

Z czego jeszcze słynęło Naksos?

Historia Naksos to nie tylko mit o Ariadnie i Dionizosie, choć główne jej źródło. W czasach wojen peloponeskich wyspa słynęła (podobnie jak jej bliźniaczka Paros) ze złóż pięknego, białego marmuru- jednego z najlepszych w całej Grecji. Na samej wyspie znajdziecie niedokończone gigantyczne posągi, które zostały porzucone w kamieniołomach tzw. Kourosy. Najbardziej znanymi są: Kouros z Apollonas i Kouros z Fleiro.

Historycznie była ona ośrodkiem rzeźbiarstwa i jednym z pierwszy miejsc w starożytnym greckim świecie, gdzie rozwijała się sztuka monumentalna.

Podsumowanie

Nasza przygoda na Naksos trwała pół dnia, ale wyspa jest naprawdę piękna. Śmiało mogę powiedzieć, że jest piękniejsza od sławnego Mykonos, na którym mieszkaliśmy. Mniej turystyczna, bardziej autentyczna, z bogatą historią i mitologią – zdecydowanie warta odwiedzenia. ❤️